Proratisering sociale bijdragen: 3 vragen die starters je stellen

21 december 2016 door Debby Buys

sociale-bijdragen-proratiseren

Sinds 2015 worden de sociale bijdragen van zelfstandigen berekend op basis van hun netto belastbare inkomsten van het jaar zelf. Eerst betalen ze voorschotten, na twee jaar volgt een herziening. Voor starters die een onvolledig kalenderjaar werken, wordt het inkomen omgerekend naar een volledig jaar. Over die zogeheten ‘proratisering’ hebben starters echter heel wat vragen. We bundelden enkele veel voorkomende.

Proratisering van inkomsten gebeurt als volgt: het netto belastbare inkomen wordt eerst gedeeld door het aantal kwartalen dat de zelfstandige effectief gewerkt heeft en vervolgens vermenigvuldigd met vier. De inkomsten worden dus omgerekend naar een volledig jaarinkomen:

beroepsinkomen x 4 (aantal kwartalen per jaar)

aantal actieve kwartalen als zelfstandige 

Omdat starters vaak met vragen zitten over het hoe en waarom ervan, zetten we enkele vaak voorkomende vragen op een rij:

1. “Waarom moet ik sociale bijdragen betalen op een inkomen dat ik niet verdiend heb?”

Zelfs al heeft je klant een onvolledig jaar gewerkt als zelfstandige, zijn sociale bijdragen worden berekend op een volledig kalenderjaar. Deze proratisering – de omrekening van het inkomen van het eerste onvolledige jaar naar een volledig jaarinkomen – wordt zowel bij startende zelfstandigen toegepast als in het pensioneringsjaar. Vóór 2015 bestond het systeem van de proratisering niet, maar werden de sociale bijdragen voor starters berekend op hun eerste volledige kalenderjaar als zelfstandige. Een groot verschil met de vorige wetgeving is er dus niet.

Wel in lijn met de vroegere regeling: startende zelfstandigen mogen de eerste drie jaar kiezen op welk inkomen ze hun sociale bijdragen laten berekenen. Zo kunnen ze verhogen of verlagen wanneer ze willen en moeten zich nog niet houden aan het systeem van ‘verhogen, verlagen of betalen’. Al is het natuurlijk aan te raden om zo dicht mogelijk bij de realiteit te betalen. Anders volgt er na twee jaar een onaangename verrassing bij de herziening.

2. “Krijg ik het teveel dan terugbetaald op het moment van de herziening?”

Neen, ook bij de herziening blijven de inkomsten geproratiseerd. Op het moment van de herziening wordt bekeken of de zelfstandige in het jaar zelf genoeg heeft (bij)gestort ten opzichte van de definitieve geproratiseerde inkomsten. Betaalde hij te weinig, dan moet hij een regularisatiesupplement betalen. Waren zijn bijdragen te hoog, dan krijgt hij het verschil teruggestort.

TIP: maak een simulatie voor je klant

Start je klant op 1 april of later, neem dan de tijd om een simulatie te maken van de sociale bijdragen. Dat doe je via www.xerius.be of via accdesk.be (digitaal loket). Geef gewoon het werkelijke inkomen in, want de module rekent zelf om naar een jaarinkomen.

3. “Tijdens mijn eerste onvolledige jaar als zelfstandige schakelde ik over van bij- naar hoofdberoep. Heeft dat gevolgen voor de berekening van mijn sociale bijdragen?”

Neen, want ook in dat geval worden de netto inkomsten van je klant geproratiseerd naar een volledig kalenderjaar.

Voorbeeld: Johan start als zelfstandige in hoofdberoep op 1 juni, maar bleef loontrekkende tot 30 juni. Dus vanaf 1 juli wijzigt zijn statuut naar zelfstandige. Zijn inkomen van 1 juni tot 31 december bedraagt 23.800 euro en betaalt 3 kwartalen sociale bijdragen op een geproratiseerd inkomen van 31.733 euro.

Tot slot nog dit: bijberoepers die pas in de loop van het laatste kwartaal van een kalenderjaar starten, denken vaak dat ze kunnen genieten van de vrijstellingsregel. Hun inkomsten vallen immers vaak onder de inkomensdrempel van 1.439 euro. Maar door de proratisering betekent dat dat ze slechts 350 euro netto belastbaar inkomen mogen hebben om de vrijstellingsregel niet te overschrijden.

Debby Buys

Geschreven door Debby Buys

Debby Buys werkt al meer dan 23 jaar bij Xerius. In haar job als regioverantwoordelijke ondersteunt ze dagelijks boekhouders en accountants en stimuleert ze het ondernemerschap.

Download je infographic

Ontvang wekelijks een blogupdate

Reageer op dit artikel


Dit artikel gebruiken op je eigen website? Lees hier de voorwaarden.

Een goed idee voor een blogartikel? Laat het ons weten via communicatie@xerius.be of meld je aan als guestblogger