Een bedrijf overnemen: 7 kritieke aandachtspunten

29 september 2016 door Johan Van Nyen

bedrijf-overnemen-7-kritieke-aandachtspunten.jpegJe bedrijf is als je eigen kind: je steekt er veel tijd in om het te laten groeien, maar niemand zegt dat het bij één hoeft te blijven. Heb je de smaak van het ondernemen te pakken en richt je je pijlen op een over te nemen zaak, dan ga je natuurlijk niet over een nacht ijs. Vaak gaan er enkele maanden of zelfs jaren over, inclusief zorgvuldige voorbereiding.   

Beweegredenen om een zaak over te nemen à volonté: een groter marktaandeel, een aanvulling op je activiteiten, een regionale uitbreiding, een businesstak waar je altijd al van gedroomd hebt … Belangrijk is dat je goed beseft dat een overname een complex proces is met vele opties en facetten. Daardoor kunnen er wel een paar addertjes onder het gras schuilen.

1. Kies het juiste bedrijf

Dit lijkt een open deur, maar is het allerminst. Elke bedrijfstak heeft zijn eigenheden, denk maar aan specifieke regelgeving of cao’s. Bovendien is het moeilijk in te schatten in welke mate het bedrijf nog potentieel heeft, en of de sector je effectief ligt. Heb je al een bedrijf op het oog, dan onderwerp je het daarom best aan een SWOT-analyse (sterkte-zwakteanalyse). Daarvoor schakel je een externe overnameadviseur in.

Ben je nog op zoek naar een overdrager, dan kan je terecht bij vakbladen, op events of op beurzen. Ook via deze kanalen kan je kandidaten zoeken:

2. Welke overname: handelsfonds of aandelen?

Meteen de hamvraag, en grotendeels afhankelijk van het type zaak en je ambities. Neem je puur het bedrijf op papier over om er een nieuwe wending aan te geven? Of bouw je verder op een bestaand (rendabel) concept?

  • Overname handelsfonds (asset deal): je neemt enkel de activa over, zoals machines, panden, voertuigen, voorraden, het klantenbestand … Die kan je afschrijven. Op die manier kan je het bedrijf verder uitbouwen.
  • Overname aandelen (share deal): je neemt de totaliteit van de vennootschap over, dus inclusief schulden en/of leningen. Ook het personeel komt onder jou. De aandelen kan je niet afschrijven.

3. De juiste prijs: expertenwerk

Voor de ideale overnameprijs bestaat geen exacte formule. Enerzijds is het een kwestie van vraag en aanbod, anderzijds speelt de waarde van de volledige onderneming een belangrijke rol. Waarde is een optelsom van de rendabiliteit van het bedrijf, de activa, de marktpositie, het klantenbestand, de reputatie … Voor een correcte waardebepaling is een overnameadviseur, boekhouder of accountant onmisbaar. 

4. Attesten: extra bescherming

Extra zekerheid dat er geen lijken uit de kast vallen? Vraag de overdrager naar de nodige attesten die bewijzen dat de zaak geen schulden heeft bij de RSZ, BTW of fiscus. Vergeet ook het attest niet dat aantoont dat er geen openstaande sociale bijdragen als zelfstandige verschuldigd zijn.

5. Letter of intent: bindend document

Zodra je overtuigd bent, teken je een letter of intent. Die intentieverklaring legt de hoofdlijnen van de afspraken vast, zoals de overnameprijs. Omdat die letter of intent bindend is, laat je je in deze fase bijstaan door een advocaat of jurist.

6. Financiering: verken alle opties

Voor een gezonde start is het raadzaam om ongeveer 30% eigen kapitaal te voorzien. Het resterende bedrag kan je lenen bij de bank. Slaag je daar niet in, bijvoorbeeld doordat je onvoldoende zekerheid in je businessplan kan inbouwen, dan kan je nog terecht bij de Vlaamse Waarborgregeling. Bekijk eventueel ook samen met je boekhouder alternatieve inkomstenbronnen, zoals crowdfunding.

Wil je een financiële slag om de arm, dan kan je proberen om een earn-out-clausule in het contract op te nemen. In dat geval betaal je een deel van de prijs enkel als je de omzet die de overdrager heeft ingeschat, ook daadwerkelijk haalt.

7. Het contract: alle details in clausules

Op basis van de letter of intent en de daaropvolgende onderhandelingen teken je uiteindelijk het contract. Opnieuw specialistenwerk: daarin staat haarfijn beschreven wat je precies overneemt (aandelen, goederen, personeel, het klantenbestand …) en tegen welke prijs. Het contract bevat ook de eventuele overname van lopende leningen.

 

De eerste stappen naar een geslaagde overname

Heb je de nodige kennis over overnames opgedaan en ben je overtuigd van het nut of de noodzaak ervan? Schakel dan snel een specialist in. Je boekhouder, je bank of een jurist zijn goede eerste aanspreekpunten. Voor dat advies kan je ook subsidies krijgen via de kmo-portefeuille!

Johan Van Nyen

Geschreven door Johan Van Nyen

Johan is al 19 jaar aan de slag als accountmanager bij Xerius. In die functie adviseert hij ondernemers. Over hun opstart, de loopbaan, sociale bijdragen en aanvullende sociale verzekeringen.

Ebook van eenmanszaak naar vennootschap

Ontvang wekelijks een blogupdate

Reageer op dit artikel


Dit artikel gebruiken op je eigen website? Lees hier de voorwaarden.

Een goed idee voor een blogartikel? Laat het ons weten via communicatie@xerius.be of meld je aan als guestblogger