Zaak overlaten en te vroeg voor pensioen? Dit vertel je je klant.

04 januari 2017 door Laurent De Ruyck

black-and-white-car-vehicle-vintage.png

Stel: een van je klanten wil zijn zaak overlaten, maar heeft nog te weinig loopbaanjaren op de teller om in aanmerking te komen voor vervroegd pensioen. Hoe kan hij die periode overbruggen met behoud van sociale rechten? Afhankelijk van zijn concrete situatie zijn er verschillende mogelijkheden. Tijd voor een overzicht.

Stopt je klant als zelfstandige, maar kan hij niet meteen in een ander statuut – bijvoorbeeld vervroegd pensioen – stappen, dan dreigt hij in een vacuüm te belanden op het vlak van sociale rechten. En doordat hij geen sociale bijdragen meer betaalt, bouwt hij ook geen nieuwe pensioenrechten meer op. Minimum twee kwartalen sociale bijdragen in hoofdberoep betaald hebben, is de minimumvoorwaarde voor een loopbaanjaar als zelfstandige.

Klanten die net te weinig loopbaanjaren hebben om op vervroegd pensioen te gaan, kunnen dat probleem gelukkig op verschillende manieren omzeilen. Daarbij hangt alles af van de specifieke situatie:

Optie 1: de gelijkstelling wegens ziekte

Stopt je klant om medische redenen, dan kan hij een gelijkstelling wegens ziekte aanvragen bij zijn sociaal verzekeringsfonds. Dat legt het dossier ter goedkeuring voor aan het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ). Het RSVZ onderzoekt zowel de stopzetting als de arbeidsongeschiktheid. In geval van goedkeuring geniet je klant – zonder dat hij bijdragen hoeft te betalen – van al zijn sociale zekerheidsrechten.

Een gelijkstelling wegens ziekte is aan specifieke voorwaarden gebonden.

Optie 2: de voortgezette verzekering

Stopt je klant om een andere reden, dan kan hij in een voortgezette verzekering stappen om zijn sociale rechten als zelfstandige te behouden en verder pensioenrechten op te bouwen. Daarvoor blijft hij sociale bijdragen betalen, maar niet meer het volle tarief. Kiest hij voor een voortgezette verzekering waarmee hij alleen zijn pensioenrechten verder opbouwt, dan betaalt hij ongeveer 55% van de normale kwartaalbijdragen. Indien hij opteert voor de variant mét ziekteverzekering, dan is dat om en bij de 90% van het normale bedrag.

De voortgezette verzekering is wel beperkt in de tijd:

  • Maximum twee jaar na de stopzetting van de zelfstandige activiteiten.
  • Maximum vijf jaar wanneer de verzekering begint ten vroegste vanaf 1 januari van het vijfde kalenderjaar voorafgaand aan de wettelijke pensioenleeftijd.

Wel kunnen beide periodes worden gecombineerd, zodat je klant maximum zeven jaar zijn rechten kan blijven vestigen, bijvoorbeeld tot aan de wettelijke pensioenleeftijd. De exacte termijn wordt berekend op basis van de inkomsten van drie jaar geleden, zonder regularisatie achteraf.

Dit zijn de voorwaarden voor een voortgezette verzekering.
De gelijkstelling en de voortgezette verzekering zijn opties om de sociale zekerheidsrechten te vestigen, maar een verplichting zijn ze niet.

Stopt je klant zonder maar wil hij geen sociale rechten verliezen, dan kan hij ook via het statuut van ‘ingezetene’ in orde te blijven voor de ziekte- en invaliditeitsverzekering. Voorwaarde is wel dat hij in België gedomicilieerd is.

Optie 3: inkomsten beperken tot het minimuminkomen

De voortgezette verzekering is een interessante formule, behalve wanneer je klant drie jaar geleden een hoog netto belastbaar jaarinkomen had. De premie – 55% of 90% van de sociale bijdragen, afhankelijk van de gekozen formule – zal dan immers erg hoog uitvallen.

In zo’n geval is het meestal interessanter om de stopzetting als zelfstandige nog even uit te stellen en de inkomsten te laten zakken tot het minimumloon. Na de aanvraag tot vermindering van sociale bijdragen kan je klant zijn bijdragen immers beperken tot de minimumkwartaalbijdrage van 720 euro, met behoud van alle sociale rechten.

Voorbeeld: Marie is 61 en wil wat meer tijd met haar kleinkinderen doorbrengen. Daarom wil ze haar kruidenierswinkel na 39 jaar overlaten. Alleen komt ze exact 4 kwartalen tekort om op vervroegd pensioen te kunnen gaan. Dit zijn haar opties:
  • De voortgezette verzekering. Marie stopt als zelfstandige en neemt een voortgezette verzekering om die 4 kwartalen te overbruggen. Omdat ze voor de ziekteverzekering ten laste van haar partner kan komen, kiest ze enkel voor pensioenopbouw. Met een netto belastbaar jaarinkomen van 45.000 euro in 2014 betaalt ze 1.401,99 euro per kwartaal. De voortgezette verzekering kost haar dus in totaal 5.607,98 euro. Voordeel is wel dat ze daardoor op haar 63ste met pensioen kan gaan, terwijl ze anders moet wachten tot haar 65ste.
  • Inkomsten beperken. Marie stopt nog niet als zelfstandige, maar neemt 4 kwartalen lang een onbezoldigd mandaat op in de vennootschap van haar dochter. Ze vraagt een vermindering van sociale bijdragen aan tot de drempel van 13.296,25 euro en betaalt vanaf 2017 nog 719,34 euro per kwartaal. Kostplaatje: 2.877,36 euro
Conclusie: omdat Marie 3 jaar geleden een hoog netto belastbaar jaarinkomen had, is het voor haar veel voordeliger om stopzetting als zelfstandige nog even uit te stellen.

Hebt u een klant die de pensioenleeftijd nadert? Neem dan zeker contact op met onze pensioenadviseurs. Zij kunnen een persoonlijke pensioenraming uitvoeren om te zien wanneer uw klant hoeveel pensioen zal ontvangen, met en zonder gebruik van de voortgezette verzekering.

Laurent De Ruyck

Geschreven door Laurent De Ruyck

Laurent werkt als adviseur bij Xerius, waar hij boekhouders en ondernemers begeleidt en ondersteunt. Een job die hij al meer dan 5 jaar met heel veel plezier en enthousiasme doet.

Ontvang wekelijks een blogupdate

Reageer op dit artikel


Dit artikel gebruiken op je eigen website? Lees hier de voorwaarden.

Een goed idee voor een blogartikel? Laat het ons weten via [email protected] of meld je aan als guestblogger